Government of Nepal Logo
नेपाल सरकार
गृह मन्त्रालय

जिल्ला प्रशासन कार्यालय, दार्चुला

खलंगा, दार्चुला

नेपाल सरकार
गृह मन्त्रालय

जिल्ला प्रशासन कार्यालय, दार्चुला

खलंगा, दार्चुला

भौगोलिक /जनसांख्यिक विवरण:

  • क्षेत्रफल :      २३२२ वर्ग कि.मी. 
  • जनसंख्या :   १,३३,२७४ जना

        पुरुष:     ६३,६०५ जना

        महिला:   ६९,६६९ जना

  • बार्षिक जनसंख्या वृद्धिदर:        ०.९०५ प्रतिशत

सामाजिक अवस्थाः

  • साक्षरता दर :             ९५.५ प्रतिशत
  • पुरुष साक्षरता दर :     ९४.६ प्रतिशत
  • महिला साक्षरता दर :   ९६.४ प्रतिशत
  • २३ औं साक्षार जिल्ला घोषित ।
  • खानेपानीमा पहुंच भएको जन संख्या : ८३ प्रतिशत
  • विद्युत लाभान्वित घरपरिवार: ४० प्रतिशत, सौर्य उर्जा सोलार ३३.५५ प्रतिशत

धार्मिक/सांस्कृतिक अवस्था:

  • सातौ धामको रुपमा परिचित मालिकार्जुन मन्दिर, लटिनाथ मन्दिर मार्मा, दुर्गाभवानी (घोल्जर), हुनैनाथ, जयपुर, बन्तोली, समैजी    
  • कैलाश मानसरोवर मार्ग ।
  • मुख्य पर्व- गोकुले शिवरात्री मेला, गौरा पर्व, विसु जात्रा,  दुहुँ जगेनी जात्रा ।
  • क्षेत्री,ब्राह्मण समुदाय र संस्कृती तथा आदिवासी/ जनजाती शौका समुदाय र संस्कृति ।

आर्थिक गतिविधि:

  • राष्ट्रिय गरीबीको रेखामुनि रहेको जनसंख्या : ५३ प्रतिशत
  • प्रतिव्यक्ति आय :अमेरिकी डलर ६२७
  • मानव विकास सूचकाङ्क: ०.५०२
  • १२% मात्र कृषि योग्य जमिन ।
  • उच्च हिमाली भेगमा यार्चागुम्बा लगायत जडीबुटी र पशुपालन प्रमुख आय आर्जनको माध्यम ।

राजनितिक अवस्था: 

  • प्रतिनिधिसभा सदस्य एक निर्वाचन क्षेत्र ।
  • प्रदेशसभा सदस्य दुई निर्वाचन क्षेत्र ।
  • नौ वटा स्थानीय तह । (७ गाउँपालिका, २ न.पा. )
  • जिल्ला भरिमा क्रियाशिल प्रमुख राजनीतिक दलः– नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (ने.क.पा.), नेपाली काँग्रेस, रा.प्र.पा., विवेकशील साँझा पार्टी, राष्ट्रिय जनमोर्चा ।

 

 भौतिक पूर्वाधारको अवस्थाः

  • कालोपत्रे सडक : ७२ किलोमिटर (गोकुलेश्वर-खलङ्गा सडक खण्ड मात्र )
  • गोकुले देखि बलाँच सम्म ।
  • कच्ची सडक : दार्चुला-तिंकर, खलंगा-दल्लेख-गोकुले, बलाँच-लटिनाथ-परीबगर,  दत्तु-जोलजीवि-लाली ।
  • गोकुले विमानस्थल:- हाल बन्द ।
  • विद्युतको १५ कि.मि. नयाँ प्रशारण लाईन संचालन ।
  • राष्ट्रिय प्रसारणबाट ११ के.भी. प्रशारण लाईनमा बलाँच देखि थाली गाड सम्म ३४ कि.मि. विद्युत प्रशारण लाईन निर्माण ।

हाल संचालनमा रहेका ठुला विकास आयोजनाहरु:

  • २०६७ साल देखि शुरु भएको ३० मेगावाटको चमेलिया हाइड्रो पावर परियोजनाको काम सम्पन्न भएको । 
  • ८.५ मे.वा. क्षमताको जलविद्युत आयोजना संचालनमा रहेको ।
  • ८ मे.वा. क्षमताको माथिल्लो नौगाड जलविद्युत आयोजना संचालनको क्रममा रहेको ।
  • १० मे.वा. क्षमताको मकरीगाड जलविद्युत आयोजना निर्माणाधीन अवस्थामा रहेको ।
  • ८० मे.वा. क्षमताको माथिल्लो चमेलिया जलविद्युत आयोजना DPR तयारीको क्रममा रहेको ।
  • २०७० साल देखि शुरु भएको ५.१६ कि.मि. लम्बाई भएको महाकाली नदी नियन्त्रण परियोजनाको अधिकाँश काम सम्पन्न । 
  • २०६७ साल देखि शुरु भएको १३४ कि.मि. लम्बाइ भएको दार्चुला–तिङ्कर सडक आयोजनाको ४५ कि.मि. ट्रयाक खोल्ने कार्य सम्पन्न।
संचार-
  • पत्र पत्रिका:- ३ (कालापानी पोष्ट साप्ताहिक, दार्चुला सन्देश दैनिक र मानसरोवर दैनिक)
  • एफ.एम.स्टेशन: ६
  • नयाँ नेपाल एफ.एम. १०४.५ MHz,
  • मालिकार्जुन एफ.एम. १०६.७ MHz
  • कालापानी एफ.एम. १०२.२ MHz
  • सारथी एफ.एम. ९०.७ MHz
  • रेडियो सारथी एफ.एम. ९२.२ MHz
  • दार्चुला एफ.एम. ९० MHz
  • जिल्लाको सितोला, क्षेति र घाँजिर क्षेत्र बाहेक सबै तिर मोवाइल टेलिफोन सेवा तथा एफ.एम. रेडियोको पहुंच रहेको ।

 

श्रोत :- सम्बन्धित कार्यालय र तथ्यांक कार्यालय, दार्चुला